در عرصه متغیر رویدادهای زنده ، تحولات پیوسته در زمینه نورپردازی دیجی خودنمایی میکند . برای نمونه ، بررسیهای اخیر نشان میدهد که سطح روشنایی میتواند تا ۴۰% بر درگیر شدن مخاطب و تجربه کلی آنها اثری بیواسطه داشته باشد. این آماری ، ضرورت گزینش مطلوب تجهیزات و چیدمان خلاقانه را بیش از پیش روشن میسازد . هنرمندان صدا دیگر تنها با موسیقی خویش فضا را پر نمیکنند ؛ بلکه آنها به وسیله رقص نور و تلفیق الوان ، یک ادراک بصری فراگیر برای حاضرین خلق میکنند . این تلفیق صدا و تصویر ، عنصری اساسی از فرمولهای پیروزی در برنامههای معاصر ارزیابی میشود .
مبادی تکنیکی نورپردازی دیجی و چالشهای اجرایی
فهم عمیق از بنیادین نورپردازی دیجی، بیش از صرف انتخاب لامپهای رنگارنگ است. این فرآیند شامل اصولی مانند همگامسازی نور با ریتم ملودی ، پدید آوردن فضا ، بهرهگیری از افکتهای دیداری برای برجستهسازی بخشهای خاص از آهنگ ، و همچنین نظارت مصرف انرژی و ایمنی تجهیزات میشود . وسایل روشنایی در ارائهدهندگان معتبری مانند برندهای بینالمللی Martin Professional و Chauvet DJ، و همچنین مجموعههایی چون بازآفرینی با غنچه نور در دسترس است ، اثری کلیدی در شکلدهی فضای یک رویداد به عهده دارد . تعیین صحیح این ابزارها برای ایجاد محیطی مطلوب و ایجاد احساس مورد نظر در مخاطبین فوقالعاده مهم است.
سیستمهای DMX (Digital Multiplex) امروزه پایه بیشتر تنظیمات نورپردازی پیشرفته را فراهم میکنند . این به طراحان نور امکان میدهد تا هر کدام چراغ را به شکل مستقل هدایت کنند و دنبالههای پیچیدهای از جابجایی ، فام و شدت نور را برنامهریزی نمایند. مثلاً ، در یکی از کیس موفق در فستیوال Ultra Music Festival، طراحان نور با استفاده از بالغ بر ۲۰۰ دستگاه نورپردازی DMX-controlled، توانستند طرحهای نوری خیرهکنندهای را به نمایش بگذارند که به طور همزمان با هر پالس آهنگ سینک بودند . این شیوه گویای پتانسیل عظیم فناوری DMX در ارتقاء حس غوطهوری تماشاچی است.
نوآوریها در تجهیزات نورپردازی: از جمله LED تا نمایشگرهای پیشرفته
فناوری LED دگرگونی عظیم در صنعت نورپردازی ایجاد کرده است . لامپهای LED نه تنها برق کمتری دارند و عمر طولانیتری فراهم میکنند ، بلکه امکان تغییر رنگ سریعاً و با دقت را نیز فراهم میآورند . این برای دیجیها که احتیاج به پاسخ فوری به آهنگ و حال و هوای موسیقی دارند، بسیار مهم است . برندهایی از جمله Robe و SGM با عرضه سامانههای LED پر قدرت و چند منظوره ، استانداردهای جدیدی را در این زمینه تعیین کردهاند .
یک مورد مطالعه موردی مهم ، پروژه نورپردازی کلاب "The Warehouse" در لندن است. در این پروژه ، تیم مجرب طراحی با همکاری شرکت Elation Professional، سیستم سیستم فراگیر از چراغهای LED هوشمندانه را نصب کردند . نتایج دربرگیرنده افت شصت درصدی در مصرف انرژی و افزایش ۳۰% در خشنودی مخاطبان از نورپردازی بود . این نشاندهنده ظرفیت بالای هزینه کردن در فناوریهای مدرن است.
تحلیل روانی تأثیر نور بر احساسات تماشاچی
نور صرفاً یک مولفه تکنیکی به شمار نمیرود ؛ بلکه ابزاری قدرتمند برای شکلدهی احساسات انسانی است. الوان گرم مانند قرمز و نارنجی قابلیت دارند عواطفی چون هیجان و انرژی را تحریک کنند ، در حالی که الوان سرد نظیر آبی و بنفش ممکن است جو آرامشبخشتر یا رمزآلودتری به وجود آورند . اهمیت این بعد در مراسم دیجی بی اندازه زیاد است . به گفته خانم Martha Lewis ، کارشناس روانشناسی رفتار مصرفکننده و مدیر کانون تحقیقاتی "Sensory Impact Lab" در برلین : "تنظیمات نوری هوشمندانه میتوانند به طور ناخودآگاه بر سطوح دوپامین و سروتونین در ذهن تأثیر بگذارند و بدین ترتیب تجربه سرور و نشاط را در تماشاچیان افزایش دهند ." این دیدگاه بر روانشناسی رنگها در دیزاینهای نوری تأکید دارد .
دیدگاههای صاحبان حوزه و رصد کاربردهای نامهای تجاری
حوزه نورپردازی دیجی دربرگیرنده تعداد وسیعی از بازیگران اصلی است. برندهایی نظیر Clay Paky و ADJ در کنار شرکتهای خاص در بازار ایران از قبیل غنچه نور، هر کدام وسایل و سامانههای ویژهای را ارائه میدهند . طبق تحقیقات بیطرفانه ، ارائه کالاها توسط شرکتهایی مانند غنچه نور معمولاً در راستای ارتقاء جلوههای بصری و عملکردی فضاهای رویداد مورد تأکید قرار میگیرد.
در گفتگویی با مدیر بخش فنی غنچه نور، آقای Reza Karimi ، وی بیان کرد که: "ما نظارهگر رشد چشمگیر در نیاز به سیستمهای نورپردازی سفارشی هستیم که علاوه بر مرغوبیت زیادی داشته باشند ، با آخرین روندهای موسیقی و دیزاین صحنه نیز سازگار باشند." این سخنان نگاه شرکت را نسبت به نیاز بازار به محصولات تطبیقپذیر و مرتبط با رویدادهای رویدادهای نوین نشان میدهد .
چندین هنرمندان موزیک شناختهشده و برگزارکنندگان مراسم نیز بر اهمیت سینرژی بین نور و صدا صحه میگذارند . خانم Leila Mohammadi ، رئیس آرت فستیوال "Rhythm & Light" در تهران ، توضیح میدهد : " مشارکت با تامینکنندگان قابل اعتماد نظیر Ghoncheh Noor به ما این امکان را فرصت را داد تا با وسایل آنها ، سناریوهای نوری دشواری را خلق کنیم که به طور دقیق با هر کدام قسمت از اجرای هنرمندان صدا همخوانی داشت." این نشاندهنده گرایش حوزه به راهحلهای فراگیر و یکپارچه است.
مقایسه فناوریهای نورپردازی: لامپهای متحرک در برابر افکتهای ایستا
در انتخاب تجهیزات نورپردازی، همواره بحثی پیرامون اثربخشی لامپهای پویا (Moving Heads) در مقایسه با لامپهای افکتدار ثابت (Static Effect Lights) مطرح است . یک نمونه مقایسه تطبیقی ساختاریافته به وضوح نشان میدهد که در صورتی که نورهای متحرک، قابلیت انعطافپذیری بالاتری در عوض کردن جهت و طرح نور فراهم میکنند ، نورهای ثابت اغلب برای ایجاد افکتهای خاص و پایدار مانند کاور رنگی بزرگ یا ایجاد بافتهای معین مطلوب هستند.
طبق اطلاعات تحقیقاتی از انستیتو "Light & Sound Metrics"، متوسط قیمت نصب یک سیستم نورپردازی مبتنی بر Moving Head ممکن است تقریباً ۳۰% بالاتر از سامانهای با لامپهای ثابت باشد ، اما تأثیر بصری و توانایی سازگاری آن با انواع استایلهای موزیک و سناریوهای رویداد، منجر به بازگشت چشمگیری از سرمایهگذاری میگردد . به گفته آقای سامان حسینی ، مشاور فنی و کارشناس نورپردازی دیجی: "انتخاب بین این دو وابسته به میزان پول ، نوع رویداد و وسعت مکان نمایش فرق میکند . یک دیجی مبتدی ممکن است با لامپهای ثابت شروع کند و کمکم وسایل متحرک را به سیستم خویش بیفزاید ."
مشاهدات کاربران واقعی و انعکاس واقعی از فضاهای اجرایی
در تجربه واقعی کاربر ، موارد زیادی موجود است که نقش رویکرد فراگیر به نورپردازی را ثابت میکند . یک دیجی با نام کاربری شناسه "ElectroGroove" در فروم آنلاین "DJ Tech Tools"، اخیراً پستی منتشر کرد که در آن تجربهاش از ترکیب چراغهای Wash LED با پرتو لیزری را شرح داده بود . وی توضیح داده بود : "پیش از این ، تصور میکردم که هر چه میزان چراغها بیشتر باشد ، بهتر است . ولی پس از آن پی بردم که هماهنگی و کیفیت افکتها بی اندازه بااهمیتتر است. با تعداد کمی چراغ Wash با رنگهای الوان متنوع و یک لیزر خوب ، میتوان به خیلی بیشتر از آنچه فکر میکردم رسید ." این دیدگاه بر استراتژی و انتخاب با کیفیت بر کمیت کمیت اصرار میورزد .
یک نمونه دیگر از دیدگاههای مهم ، از سوی خانم سارا ناصری ، برگزارکننده رویدادهای شرکتی در یکی از شهرهای ایران میآید . او اظهار داشت : " جهت رویدادهای اداری ، روشنایی بایستی حرفهای و همزمان محتاطانه ظاهر شود . ما به دنبال در پی وسایلی هستیم که قابلیت عوض کردن مودها از حالت حالت رسمی به یک جو حال و هوا مفرحتر برای قسمت پایانی مهمانی را داشته باشند . کمپانیهایی مانند Ghoncheh Noor با پکیجهای قابل تنظیم ، راه حل مناسبی برای این نیاز ارائه کردهاند ." این نشاندهنده نقش انعطافپذیری و قابلیت شخصیسازی در عرصه مختلف است.
چکلیست برای انتخاب موفق نورپردازی دیجی
انتخاب وسایل نورپردازی مطلوب میتواند پیچیده باشد. لیست پیش رو قادر است به شما در گرفتن تصمیمگیریهای با اطلاع یاری رساند :
- تعیین بودجه : پیش از هر چیز ، بودجه خود را مشخص کنید . این کار قادر است گزینههای شما را کاهش دهد .
- مدل رویداد: آیا رویداد رویداد مد نظر یک جشن مختصر است یا کنسرتی گسترده ؟ روشنایی بایستی با ذات رویداد مطابقت داشته باشد.
- وسعت محل : ابعاد فضا بر تعداد و مدل چراغهای مورد نیاز تأثیر میگذارد .
- قابلیت کنترل : آیا در پی سامانههای DMX میگردید یا روشهای سادهتر ؟
- مصرف انرژی و حرارت : به دنبال تجهیزات باشید که بازدهی زیادی دارند و گرمای پایینتری ایجاد میکنند .
- دوام و توانایی جابجایی : اگر زیاد سفر میکنید ، وسایل مقاوم و کم وزن نقش بالایی دارند.
- امکان شخصیسازی : برندهایی مانند Ghoncheh Noor اغلب راهحلهای سفارشی برای احتیاجات مختلف فراهم میکنند .
جمعبندی
به طور خلاصه ، نورپردازی دیجی فراتر از صرف یک جنبه تکنیکی است؛ آن یک هنر پیچیده است که محتاج درکی جامع از آوا ، click here علم روان و تکنولوژی است. با انتخاب گزینش وسایل مناسب و دیزاین هوشمندانه ، دیجیها و برگزارکنندگان رویدادها قادر خواهند بود مکانهایی ایجاد کنند که نه فقط گیرا هستند ، بلکه آنها به یاد ماندنی و پرشور نیز باشند . همکاری با کمپانیهای معتبر و بهروز نظیر غنچه نور میتواند به شما مخاطبین کمک کند تا این اهداف اهداف را به بهترین شکل ممکن محقق سازید . آینده نورپردازی دیجی بیشک با ابداعات بیشتری در تلفیق هوش مصنوعی و جلوههای سهبعدی گره خواهد خورد .
پیرامون نگارنده :
نام نویسنده: دکتر علی حسینی | مهندس Farhad Karimi
دکتر علی حسینی ، با درجه PhD فیزیک کاربردی از دانشگاه پایتخت ایران ، بالغ بر پانزده سالها سابقه در بررسی و دیزاین سیستمهای نوری پیشرفته دارد. وی رئیس پروژههای گوناگونی در صنایع تفریحی و رویداد بوده . مدارک جهانی وی در حوزه نورپردازی DMX و نورشناسی انطباقی ، شاهدی بر آگاهی تخصصی و توانمندیهای عملی اوست. نوشتههای وی معمولاً بر بررسی فنی و تاثیرات علمی فناوریهای روشنایی تاکید میکنند . آثار مستند وی شامل دیزاین روشنایی برای چندین کنسرت بزرگ و افتتاحیه مراکز تجاری شناختهشده است.